ورود / عضویت
اگر تازه پروانه اشتغال گرفتهاید یا قصد ورود جدی به دنیای نظارت ساختمانی را دارید، احتمالاً اولین سوال شما این است که
«تعهد نظارت چیست»
و این همه حساسیت روی یک برگه سبز یا سفید از کجا میآید؟
برگه تعهد نظارت در واقع سندی رسمی و محضری است که با امضای آن، مهندس ناظر و کارفرما بهطور مکتوب مسئولیتهای خود را در قبال پروژه میپذیرند و شهرداری بر همین اساس به پروژه جواز ساخت و مجوز شروع عملیات میدهد.
در این مقاله، بر اساس مقررات ملی ساختمان و متن واقعی برگههای تعهد، بهصورت کاربردی توضیح میدهیم
تعهد نظارت چیست،
چه اطلاعاتی در برگه تعهد نظارت درج میشود، مهندسان و کارفرما دقیقاً چه تعهداتی را امضا میکنند و این برگه چه ارتباطی با شروع و اتمام عملیات ساختمانی دارد.
برگه تعهد نظارت یک سند رسمی و محضری است که در آن مهندس ناظر در رشتههای مختلف
(معماری، سازه، برق و مکانیک) همراه با مالک، با احراز هویت رسمی خود در دفترخانه، به مرجع صدور پروانه ساختمان
(شهرداری یا سایر مراجع ذیصلاح) اعلام میکنند:
مسئولیت نظارت بر اجرای پروژه را مطابق مقررات میپذیرند.
این برگه یکی از مدارک ضروری برای صدور جواز ساخت و شروع عملیات ساختمانی است.
تا زمانی که برگههای تعهد ناظران در سامانه شهرداری و سازمان نظام مهندسی ثبت نشده باشد،
عملاً پروژه از نگاه حقوقی «ناظر رسمی» ندارد و شروع عملیات، ریسکهای سنگینی برای مالک و عوامل اجرایی ایجاد میکند.
با امضای برگه تعهد، مهندس ناظر بهصورت کتبی اعلام میکند که عملیات ساختمانی را
مطابق مفاد پروانه، نقشههای مصوب، مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی کنترل کرده
و گزارش مراحل مختلف را به مرجع صدور پروانه ارائه خواهد داد.
مطابق بند ۲-۶-۲ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، شهرداری و سایر مراجع صدور پروانه موظفاند
در صورت اعلام وقوع تخلف ساختمانی از سوی ناظر یا سازمان نظام مهندسی، با اطلاع ناظر
دستور اصلاح را صادر کرده و تا زمان رفع تخلف، از ادامه عملیات جلوگیری کنند.
این یعنی تعهد نظارت فقط یک فرم اداری نیست؛ پشتوانه قانونی جریان نظارت است.
برای اینکه بهتر درک کنیم تعهد نظارت چیست، باید اجزای اصلی این برگه را بشناسیم.
در برگه تعهد نظارت، معمولاً اطلاعات زیر درج میشود:
برای هر پروژه ساختمانی معمولاً چهار برگه تعهد نظارت مجزا تنظیم میشود:
یک برگه برای مهندس معمار، یک برگه برای مهندس محاسب (سازه) و دو برگه برای ناظران تأسیسات مکانیکی و برقی.
در پاسخ به این پرسش که «در عمل، تعهد نظارت چیست؟» میتوان خلاصه تعهد مشترک همه مهندسان را در این جمله دید:
اعلام تعهد مینمایم که برابر ضوابط و مقررات شهرداری و مفاد نقشههای مصوب و با رعایت مقررات ملی ساختمان و اصول فنی، بر احداث ساختمان نظارت نمایم و مراحل مختلف عملیات ساختمانی را طبق مقررات ملی ساختمان، علاوه بر مراحل مندرج در ظهر پروانه، به دفاتر خدمات الکترونیک شهر گزارش کنم.
در ادامه، تعهدات هر رشته بهصورت جداگانه در برگه یا پیوستهای آن ذکر میشود.
تبصره مهم: اگر شهرداری در بازرسی میدانی تخلفی را مشاهده کند که پیش از آن از سوی ناظر گزارش نشده باشد،
میتواند از ادامه همکاری با ناظر خودداری کند و موضوع را به شورای انتظامی ارجاع دهد.
تعهد نظارت فقط به مهندسان محدود نمیشود؛ در بخش پایانی برگه، مالک یا کارفرما نیز متن تعهد جداگانهای را امضا میکند.
خلاصه این تعهد چنین است:
متعهد میشوم کلیه عملیات ساختمانی را از شروع تا اتمام، با اطلاع و تحت نظارت مهندسین ناظر انجام دهم،
از هرگونه عملیات غیرمجاز خودداری کرده و مفاد پروانه و مقررات شهرسازی را رعایت کنم.
در صورت تخلف، حق هرگونه اعتراض نسبت به الزامات قانونی را از خود سلب مینمایم.
وقتی میپرسیم تعهد نظارت چیست، یکی از مهمترین پاسخها این است که این برگه،
پل ارتباطی بین شروع کار و صدور پایان کار است.
مطابق بند ۱۳-۲ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، ناظران باید در حیطه صلاحیت خود
انطباق ساختمان با پروانه، نقشهها و مقررات ملی را کنترل کرده و در پایان کار، مطابق بودن عملیات اجرایی با این مدارک را گواهی نمایند.
همچنین بر اساس مواد ۳۱ و ۳۵ آییننامه اجرایی ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی,
صدور پایان کار منوط به صدور شناسنامه فنی و ملکی پروژه است و ناظر نباید قبل از تکمیل آن، گواهی اتمام عملیات صادر کند.
قبل از اینکه برگه تعهد نظارت را در دفترخانه امضا کنید، این موارد را برای خودتان تیک بزنید:
| آیتم کنترل | سوال کلیدی |
|---|---|
| ظرفیت اشتغال | آیا با امضای این تعهد، از ظرفیت مجاز سالانه خود عبور نمیکنید؟ |
| شناخت کارفرما | رزومه و رویکرد کارفرما را میشناسید و نسبت به تعهدات او اطمینان دارید؟ |
| نقشهها و مدارک | نقشههای مصوب، کاربری و تعداد طبقات در پروانه با وضع موجود ملک همخوانی دارد؟ |
| توافق مالی و قراردادی | قرارداد نظارت را پس از تعهد نظارت حتماً بهصورت مکتوب و شفاف امضا میکنید؟ |
تعهد نظارت، سند رسمی و محضری بین مهندس ناظر، مالک و مرجع صدور پروانه است
که بیشتر جنبه حقوقی و حاکمیتی دارد؛ اما قرارداد نظارت، توافق مالی و کاری بین ناظر و کارفرماست.
ممکن است قرارداد تمدید یا تعدیل شود، اما تا زمانی که تعهد نظارت و نام ناظر در پروانه باقی است، مسئولیت نظارت بر عهده او خواهد بود.
برای هر رشته ناظر، مهندس مربوطه بههمراه مالک یا وکیل رسمی در دفترخانه حاضر میشوند،
برگه تعهد را امضا و گواهی امضا میکنند. سپس برگه در سامانه سازمان نظام مهندسی و سامانه شهرداری ثبت میشود
و بخشی از مدارک پرونده صدور پروانه خواهد بود.
خیر. حتی در صورت انصراف ناظر، او موظف است گزارش کامل مراحل انجامشده را به شهرداری ارائه کند
و تا زمانی که ناظر جدید معرفی و پیرو پروانه با نام او صادر نشده باشد، مسئولیت نظارت همچنان بر عهده ناظر اولیه است.
در چنین حالتی، ناظر باید وضعیت را مستند کرده و طبق مقررات (معمولاً ظرف ۷۲ ساعت) گزارش تخلف را به شهرداری ارسال کند.
عدم ارسال گزارش، میتواند برای ناظر مسئولیت انتظامی و حتی مدنی ایجاد کند؛
بهخصوص اگر حادثهای رخ دهد و ثابت شود که عملیات بدون حضور مجری و ناظر انجام شده است.
در اغلب شهرها، هرجا که صدور پروانه ساختمانی، نوسازی یا اضافه بنا نیاز به حضور ناظر داشته باشد،
امضای برگه تعهد نظارت نیز الزامی است. تشخیص موارد استثنا بر عهده مقررات محلی و شهرداری هر شهر است.
حالا که دیدیم تعهد نظارت چیست، روشن میشود که این برگه ساده،
در واقع سنگبنای مسئولیت حرفهای مهندس ناظر و چارچوب حقوقی نظارت بر یک پروژه ساختمانی است.
با یک امضای محضری، شما اعلام میکنید که از ابتدا تا انتهای پروژه،
انطباق عملیات ساختمانی با مقررات ملی، نقشههای مصوب و پروانه را پایش میکنید و در قبال آن پاسخگو هستید.
اگر این تعهد را آگاهانه، با شناخت کامل از وظایف قانونی، ظرفیت اشتغال و شرایط پروژه بپذیرید،
هم میتوانید از خودتان در برابر ریسکهای حقوقی محافظت کنید و هم نقش یک ناظر حرفهای و قابل اعتماد را در ذهن کارفرما و مراجع رسمی تثبیت کنید.
برای اینکه صفر تا صد وظایف ناظر معمار، نحوه تنظیم گزارشهای مرحلهای و برخورد حرفهای با تخلفات را بهصورت عملی یاد بگیرید،
پیشنهاد میکنیم سرفصلهای دوره آموزشی ناظر معمار حرفهای را ببینید.
